Groene thee (Camellia sinensis)

De plant: Camellia sinensis

Groene thee ontstaat uit dezelfde plant als zwarte thee, witte thee en oolong. Het verschil zit volledig in de verwerking. Zodra de jonge bladeren en bladknoppen worden geplukt, worden ze snel verhit om oxidatie te voorkomen. In Japan gebeurt dat meestal door stomen, waardoor de bladeren hun heldergroene kleur en frisse aroma behouden. In China worden de bladeren traditioneel in pannen geroosterd, wat een warmere, nootachtige geur en smaak oplevert.

Na deze eerste stap worden de bladeren gerold om de celstructuur te openen en vervolgens gedroogd en gesorteerd. Elk van deze stappen beïnvloedt de uiteindelijke samenstelling van het blad en daarmee ook van het extract.

Natuurlijke samenstelling

Groene thee staat bekend om zijn rijke spectrum aan polyfenolen. De catechinen — waaronder EGCG — vormen de grootste groep en bepalen voor een belangrijk deel het karakter van het extract. Daarnaast bevat groene thee flavonoïden, L‑theanine, natuurlijke cafeïne en een reeks aromatische verbindingen die samen het herkenbare profiel vormen. De exacte verhouding tussen deze verbindingen verschilt per herkomstgebied, teeltomstandigheden, plukmoment en verwerkingsmethode.

Van blad naar extract

Wanneer groene thee wordt verwerkt tot supplement, verandert de focus van smaak en aroma naar concentratie en samenstelling. Extracten worden meestal gemaakt door de bladeren te extraheren met water of een mengsel van water en ethanol. De keuze voor oplosmiddel, temperatuur en extractieduur bepaalt welke verbindingen in welke verhouding worden meegenomen. Na extractie wordt de vloeistof gezuiverd en gedroogd, vaak via spray‑drying, waardoor een stabiel poeder ontstaat dat in capsules of tabletten kan worden verwerkt.

Extracten kunnen breed zijn — waarbij een groot deel van het natuurlijke polyfenolenprofiel behouden blijft — of juist smal, wanneer ze worden gestandaardiseerd op een specifiek gehalte catechinen of EGCG. Sommige producenten kiezen ervoor om cafeïne grotendeels te verwijderen, terwijl anderen juist het volledige natuurlijke profiel behouden. Deze keuzes zorgen ervoor dat groene thee‑supplementen sterk van elkaar kunnen verschillen, zowel in kleur en geur als in samenstelling.

Sub‑ingrediënten binnen groene thee

Binnen groene thee vallen een aantal verbindingen op door hun specifieke eigenschappen. EGCG is de bekendste catechine en vormt vaak het doel van gestandaardiseerde extracten. L‑theanine is een aminozuur dat van nature in thee voorkomt en een eigen profiel heeft binnen de theeplant. Cafeïne is eveneens een natuurlijk bestanddeel en varieert per extractiemethode en herkomst.

De rol van EGCG

EGCG is de meest karakteristieke catechine in groene thee en bepaalt voor een groot deel het polyfenolenprofiel van zowel het blad als het extract. Het is een verbinding die van nature in relatief hoge concentraties voorkomt in jonge theebladeren en daardoor vaak het doel is van standaardisatie in supplementen. In extracten wordt EGCG niet alleen gezien als een marker voor kwaliteit, maar ook als een indicator van hoe “smal” of “breed” het extract is: hoe hoger het percentage EGCG, hoe meer het extract is toegespitst op deze specifieke catechine.

De rol van L‑theanine

L‑theanine is een aminozuur dat vrijwel uitsluitend voorkomt in theeplanten en in kleine hoeveelheden in bepaalde paddenstoelen. In groene thee vormt het een natuurlijk tegenwicht voor cafeïne en catechinen: waar catechinen het polyfenolenprofiel bepalen en cafeïne een mild stimulerend karakter geeft, draagt theanine bij aan een zachter, meer afgerond totaalprofiel.

De rol van cafeïne

Groene thee bevat van nature cafeïne, een verbinding die in de bladeren van Camellia sinensis wordt gevormd en samen met catechinen en theanine het karakter van de plant bepaalt. De hoeveelheid cafeïne varieert per herkomst, plukmoment en verwerkingsmethode, en verschilt ook tussen extracten: sommige extracten behouden het volledige natuurlijke cafeïneprofiel, terwijl andere worden gede cafeïneerd.

Cafeïne als afzonderlijk ingrediënt speelt een rol op het gebied van alertheid, concentratie of cognitieve functies. Deze claims gelden uitsluitend wanneer een product minimaal 75 mg cafeïne per portie bevat

Veiligheid

Groene thee‑extracten worden over het algemeen goed verdragen, maar zoals bij alle geconcentreerde extracten zijn er aandachtspunten. Hoge doseringen EGCG kunnen belastend zijn voor de lever, vooral wanneer ze op een lege maag worden ingenomen. Cafeïne kan bij gevoelige personen onrust of slaapproblemen geven, al bestaan er ook cafeïnevrije extracten.

Context

• Groene thee draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress*
• Groene thee ondersteunt het energieniveau en vitaliteit
• Groene thee draagt bij aan de vetstofwisseling*
• Groene thee draagt bij aan een normaal metabolisme
• Groene thee helpt het lichaamsgewicht in balans te houden*
• Groene thee ondersteunt de natuurlijke eliminatie van water uit het lichaam.

Bron: EU Register on Nutrition and Health Claims

Gezondheidsclaim is momenteel in afwachting van Europese toelating (on hold).

Veelgestelde vragen

Is groene thee‑extract hetzelfde als een kop groene thee?

Nee. Een extract is een geconcentreerde vorm van groene thee waarbij polyfenolen, catechinen en EGCG in veel hogere hoeveelheden aanwezig zijn dan in een normale kop thee. Een kop thee levert een mild, natuurlijk profiel, terwijl een extract wordt gemaakt via een gecontroleerd proces waarbij specifieke verbindingen worden geconcentreerd of gestandaardiseerd. Daardoor verschillen samenstelling, sterkte en gebruikscontext duidelijk van elkaar.

Wat betekent het als een extract 50% of 95% EGCG bevat?

Dit verwijst naar de standaardisatie van het extract. Een extract met bijvoorbeeld 50% polyfenolen of 95% EGCG bevat een reproduceerbare hoeveelheid van die verbinding, ongeacht variaties in oogst of herkomst. Standaardisatie zorgt ervoor dat de samenstelling van batch tot batch gelijk blijft, maar het betekent niet dat alle andere verbindingen identiek zijn. De natuurlijke matrix van het extract blijft altijd variabel.

Bevat groene thee‑extract cafeïne?

Groene thee bevat van nature cafeïne en dat geldt ook voor veel extracten. De hoeveelheid hangt af van de extractiemethode en het doel van het extract. Sommige extracten worden gede‑cafeïneerd, waardoor het cafeïnegehalte sterk wordt verlaagd, terwijl andere extracten het volledige natuurlijke profiel behouden. Alleen wanneer een product expliciet aangeeft dat het cafeïnevrij is, kun je ervan uitgaan dat de cafeïne grotendeels is verwijderd.

Wat is het verschil tussen catechinen en EGCG?

Catechinen vormen een groep polyfenolen die van nature in groene thee voorkomen. EGCG is de meest bekende en meest onderzochte catechine binnen deze groep. Je kunt catechinen zien als de brede familie, terwijl EGCG één specifieke verbinding is binnen die familie. Extracten kunnen worden gestandaardiseerd op het totale catechinengehalte of juist op EGCG als afzonderlijke verbinding.

Waarom verschillen groene thee‑extracten zoveel in kleur?

De kleur van een extract wordt bepaald door de extractiemethode, de temperatuur, de duur van het proces en de verhouding tussen polyfenolen, chlorofyl en andere natuurlijke verbindingen. Een lichtgroen extract kan afkomstig zijn van een mild waterextract, terwijl een donkerder extract vaak intensiever is verhit of een hoger gehalte polyfenolen bevat. Kleurverschillen zeggen weinig over kwaliteit; ze weerspiegelen vooral de natuurlijke variabiliteit van het proces.

Is groene thee‑extract veilig om dagelijks te gebruiken?

Groene thee‑extracten worden over het algemeen goed verdragen, maar hoge doseringen EGCG kunnen belastend zijn voor de lever, vooral wanneer ze op een lege maag worden ingenomen. Cafeïne kan bij sommige mensen gevoeligheid geven. Het is verstandig om het productadvies te volgen en bij medicatie een arts of apotheker te raadplegen.

Helpt groene thee bij afvallen?

Groene thee heeft een officiële on‑hold claim dat het “bijdraagt aan de vetstofwisseling” en “helpt het lichaamsgewicht in balans te houden”, maar dit moet altijd worden geplaatst binnen de context van een gezonde leefstijl. Het is geen afslankmiddel en mag niet worden gepositioneerd als product dat gewichtsverlies veroorzaakt.

Hoeveel EGCG zit er in een kop groene thee?

Een kop groene thee bevat doorgaans een lage tot matige hoeveelheid EGCG, afhankelijk van het type thee, de herkomst en de trektijd. Dit staat in geen verhouding tot gestandaardiseerde extracten, die vaak tientallen tot honderden milligrammen EGCG per capsule bevatten. Daarom worden extracten gezien als een aparte categorie binnen supplementen.

Is L‑theanine hetzelfde als groene thee‑extract?

Nee. L‑theanine is één specifieke verbinding die van nature voorkomt in theeplanten. Het maakt deel uit van het totale profiel van groene thee, maar heeft een eigen karakter en wordt soms als afzonderlijk ingrediënt gebruikt. Binnen groene thee vormt theanine een subtiel tegenwicht voor cafeïne en catechinen. Meer hierover lees je op L‑theanine.

Meer lezen?

Lees het artikel 'Groene thee in de zomer'.

← Terug naar alle botanicals